اتنیکی یا ملی؟

یکی از عواملی که تجزیه یوگسلاوی را سرعت بخشید شناسایی استقلال اسلوونی توسط هلموت کوهل در اوایل دهه ۱۹۹۰ ، بر خلاف توصیه اکثر کشورهای دوست آلمان بود. در این زمان وزیر خارجه اتریش، الویس موک، و هلموت کوهل مشترکا تصمیم به شنا کردن در خلاف جهت جریان آب نمودند. با توجه به آنکه اسلوونی…

شکاف در جنبش چپ

در مقاله کارنامه ملی از چهار شیوه متفاوت برخورد جنبش مارکسیستی با مسأله ملی در اواخر قرن نوزده و ابتدای قرن بیستم نام برده شد. لازم به تذکر است که به جز این چهار گروه که خواهان حل مسأله ملی بودند، گروه پنجمی در جنبش کارگری به شکل ناسیونالیسم افراطی ملت برتر نیزوجود داشت که…

کارنامه ملی

بیش از نیم قرن پیش زمانی که چارلز تیلی می‌خواست حول ناسیونالیسم و ملت تحقیق کند به این نتیجه رسید که ملت یکی از «گیج‌ترین و جدل‌امیزترین» مباحث در عرصه سیاسی است از این رو ترجیح داد به پژوهش در باره موضوع پیچیده دولت بپردازد. صحت قضاوت تیلی در مورد واژه‌های جدل‌امیز ملت، ناسیونالیسم و…

کدام چپ؟

امیل شارتیه (معروف به آلن) روزنامه‌نگار و فیلسوف فرانسوی، یک قرن پیش نوشت:«هنگامی که از من پرسیده می‌شود آیا شکاف میان احزاب چپگرا و راستگرا، انسان‌های چپگرا و راستگرا، هنوز دارای معنا و مفهومی است، نخستین نکته‌ای که به ذهنم می‌رسد این است که شخصی که چنین پرسشی را مطرح می‌کند، مسلماً چپگرا نیست.»

تبعیض یا ستم؟

در سند پیشنهادی «راستاهای عمومی» در بخش «غلبه بر تبعیض» از جمله آمده است:«…تمام شهروندان باید از حقوق برابربرخوردار باشند و هیچ فردی نباید به خاطر جنسیت، تعلق اتنیکی، عقیده و ایمان، موقعیت طبقاتی، باورهای سیاسی، دینی و اتئیسم از امتیازی برخوردار و یا محروم شود »

ما که هستیم؟

در سند پیشنهادی «راستاهای عمومی» از جمله آمده است: «ما بخشی از جنبش تاریخی چپ ایران و جهان هستیم…ما …از حقوق، منافع و مطالبات کارگران، زحمتکشان و تهی‌دستان در مقابل تعرض سرمایه و از خواسته‌های دمکراتیک طبقه متوسط جدید (معلمان، پرستاران، پزشکان، کارمندان دولت، وکلا، کارمندان بخش خصوصی و ….) کشور دفاع می‌کنیم.»

سرگشتگی در باره یک مفهوم

اگر به گفته ‌های هرودوت، مورخ معروف یونانی، باور کنیم ایرانیان نقش منفی کوچکی در برپایی دموکراسی در اتن داشتند. در حدود ۲۵۰۰ سال پیش داریوش بزرگ برادر خود ارتافرنس (ارتافرن نیز نامیده شده است) را والی سارد کرد. در همین زمان هیپیاس نوه بقراط نزد ارتافرنس آمد و از او خواست تا به وی…

یکی بر سر شاخ،بن می‌برید

گفته می‌شود ولتر که در تمام طول عمر توانسته بود دشمنان زیادی برای خود بتراشد به هنگام مرگ از سوی کشیشی که بر بالین مرگش حاضر بود دعوت می‌شود تا از شیطان برائت کند. او که دئیست، و به داشتن عقاید ضدکلیسایی‌اش معروف بود، در پاسخ می‌گوید: «الان زمان مناسبی برای دشمن جدید تراشیدن نیست».…

یک گزارش ناتمام (۳)

اخیراً مجله تایم در نیویورک گرتا تونبرگ ۱۶ ساله را به عنوان یکی از شخصیت‌های بانفوذ دنیا در کنا دونالد ترامپ، پاپ فرانسیس و افراد مهم دیگر دنیا معرفی کرد. همه چیز با یک اعتصاب مدرسه در ماه اوت ۱۹۱۸ آغاز شد. او روزهای جمعه هر هفته به جای رفتن به مدرسه در اعتراض به…

یک گزارش ناتمام (۲)

چند ماه قبل از انقلاب اکتبر، لنین در سفر معروف و تاریخی خود با قطار از چند کشور از جمله از سوئد عبور نمود. او در طی اقامت بسیار کوتاه خوددر استکهلم با رهبران حزب کمونیست سوئد چند دیدار داشت. گفته می‌شود در یکی از ملاقات‌ها در هتل معروفی در استکهلم دربان هتل از ورود…

یک گزارش ناتمام

چند سال قبل از انقلاب ایران، در سال ۱۹۷۲ از چو ان‌لای نخست‌وزیر وقت چین در رابطه با ۲۰۰ سالگی انقلاب فرانسه پرسیده شد: نظرتان در مورد تأثیر انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه چیست؟ او در پاسخ گفت : «برای گفتن آن هنوز بسیار زود است». این پاسخ بسیاری را متعجب ساخت و اگر در آن زمان…

چپ: نوسان در میان بیم و امید

آخرین جملات روزا لوکزامبورگ قبل از مرگش چنین بود: »تاریخ با سنگدلی گام به گام به سمت پیروزی نهایی می‌رود.« بعد از او چه گوارا به هنگام دستگیریش در بولیوی در اکتبر ۱۹۶۷ قبل از به قتل رسیدنش در مقابل قاتلین خود اعتراف به شکست نمود اما افزود که انقلاب را نمی‌توان متوقف کرد و…

«نگاهی به شاه»کار میلانی

عباس میلانی در سال‌های اخیر در مورد شخصیت‌های معروف ایرانی چند کتاب را به رشته تحریر در آورده است. اولین آن» معمای هویدا» بود. کتابی که نام او را بر سر زبان‌ها انداخت. بنا به گفته خودش از همان زمان به فکر نوشتن کتابی در مورد شاه افتاد و کار بر روی آن را شروع…

انقلاب در تله

درست در ابتدای انقلاب فرانسه، هنگامی که اهالی پاریس در ۱۴ جولای ۱۷۸۹ به زندان باستیل حمله کردند، لویی شانزدهم مشغول شکار بود. گفته می‌شود وقتی که خبر ناارامی‌ها را به شاه رساندند، لویی شانزده می‌پرسد «شورش است؟» و در پاسخ می‌شنود «نه اعلیحضرت، انقلاب است!» تحولات فرانسه در آن زمان مفهوم جدید سیاسی واژه…

«انقلاب، چقدر ما آن را دوست داشتیم»

دانیل کوهن-بندیت از رهبران معروف جنبش ۱۹۶۸ در فرانسه و آلمان بود. او ملیتی فرانسوی-المانی دارد و در فرانسه به‌«دانی سرخه»، که هم اشاره‌ای به موی قرمز سرش و نیز رنگ فعالیت‌های سیاسی‌ش داشت، معروف بود.مواضع سیاسی وی در پنجاه سال گذشته تغییرات زیادی نموده است. کوهن از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۴ به مدت دو…

سپاه بمثابه حکومت؟

مطلب زیر ترجمه دو مقاله است که ده سال پیش در چنین روزهایی ۲۹ فروردین ۱۳۸۸، ترجمه کردم و در چند سایت خبری منتشر شد. نظر به اهمیت مضمون این دو مقاله مطلب بازنویسی کردم و همراه پیش‌نوشته‌ای کوتاه تقدیم حضور می‌شود.  علت هراس و دغدغه رهبر و مشت آهنین او، سپاه، نه خرابی حاصل…

اختراع آینده (فصل هشتم)

فصل هشتم نوشته: نیک سرنیسک، آلکس ویلیامز ترجمه: محمود شوشتری ساختن نیرو گردآوردن و آماده کردن مردم بنیادی‌ترین وظیفه یک سیاست رادیکال است. ارنستو کلائو اتخاذ استراتژی می‌تواند افق‌های گسترده‌ای را برای انتخاب پیشِ رو قرار دهد، اما این پرسش که کدام نیرو این استراتژی را متحقق خواهد کرد، کماکان باز است و نیاز به پاسخ دارد.…

اختراع آینده (فصل هفتم)

نوشته: نیک سرنیسک، آلکس ویلیامز ترجمه: محمود شوشتری در مبارزات اخیر ما شاهد موفقیت‌های کوچک با وجود بسیج‌های بزرگ هستیم. در اینجا چپ باید به این پرسش ناخوشایند اما لازم پاسخ دهد: چه اشتباهی رخ داد؟ مدتها قبل روزا لوکزامبورگ تذکر می‌دهد از انجا که بتواره‌سازی «نتایج انی» در پی آن است که توازن قوای فعلی را…

اختراع آینده –فصل ششم

فصل ششم نوشته: نیک سرنیسک، آلکس ویلیامز. ترجمه: محمود شوشتری امروز به نظر می‌رسد نیروهای مترقی باید بیشترین تلاش را برای دستیابی به کوچکترین میزان تغییر انجام دهند. تظاهرات توده‌ای و اعتصابات کارگری صورت می‌گیرد، اما حاکمین وقت موفق به مهار و سرکوب آن می‌شوند. در کشورهای اروپایی میلیون‌ها نفر در اعتراض به ریاضت اقتصادی به پا…